ویروس کرونا و زنان باردار

123

بیماری کرونا در افغانستان و کمبود شفا خانه نبودن  امکانات پزشکی مردم  بیشتر نگران  و  از  لحاظ  روحی  تاثیرات  مخرب روی  سیستم عصبی  افراد گذاشته  است .

در این  بین زنان که باردار هستند در معرض خطرات بیشتری  قرار دارند چه از لحاظ  روحی و روانی و جسمی ….

راضیه  نام مستعار زمانی که ویرس کرونا در افغانستان شناسایی شد  از  همان اول  اضطراب  داشتم و  با دیده  رسانه ها  بدتر میشدم .خیلی  شبا از استرس خواب ارام  نداشتم  دچار وسواس  شدید  شدم  به هیچ کجا نمیرفتم  و  از همه اقوام  هم خواهش کردم که به خانه ما نیایند.زمانی که پدر و مادر و خواهرم  به این  ویروس الوده  شدند من فقط با تماس  تلفونی   از انها  خبرشان  را میگرفتم اما نگرانی  امانم نمیداد و شب  روزم  به استرس میگذشت .

نمیدانم  نگرانی از وضعیت موجود باعث شد که مبتلا به  بیماری کرونا  شوم و  یا از  بیرون  این  ویروس  بدنم شد.

من مبتلا به  ویروس کرونا شدم با تب لرز شدید  شروع  شد و  تمام  بدنم  درد گرفت  سرفه های  پی هم  امانم  را  بریده  بود  ونفسم  بند میامد دیگر  توانم  کم  شد و دیگر توان مقابله با این ویروس را نداشتم و بیهوش شدم وقتی  مرا  به  شفا  خانه  بردن  تنها  کمکی که به من  دکتران کردن  یک  سروم   برای من دادن تا  بتوانم   از این  تریق  تغذیه کنم   و گفتند  که  با  در خانه  بمانم و  مقاومت  کنم . سه چهار  روز  در حالت  بیهوشی  به سر  بردم  و  زمانی  که   …بهوش میامدم   درد  امانم  نمیدادتقریبا  تا دو هفته  تحت  مراقبت شدیدهمسرم  بودم و دکتران کمک خواستی  نتوانستند بخاطر  اینکه  گفتن باردار  هستی  و استفاده  از  هر نوع  دارو  به جنین  اسیب  میرساند.   دو هفته  که توانستم  دردهای  خطر ناک و سرفه  وحشناک  را پشت  سر بگذارانم  اما  حالت  روی  خیلی  بدی  به  سر میبرم  و از اینکه  طفلم  در چه  حالتی  به سر  میبرد مرا نگرانتر میکند زیرا  در زمان  بیماری   طفل  در  بتنم  هیچ  حرکت  نداشته و من  بعنوان  مادر   اصلا احساسش نمیکردم .الان  که کمی خودم  را  بدست  اوردم  باز هم نگران طفلم و  اسیب های   احتمالی   که  در  دورانی  مریضی  به  طفلم وارد شده  است .

 

دکنر آتوسا بهادری ( پژوهشگر حوزه زنان و جنسیت در خاورمیانه)

عفونت ویروسی ناشی کوید 19جهان را در برگرفته و همچنان پیش میرود، بسیاری از مردم جهان تلاش میکنند با روشهای مختلف بر این بیماری غلبه نمایند. خانم های باردار نیز از این قاعده مستثنی نیستند و نگران سلامت خود و جنین شان هستند. اطلاعات پزشکی هنوز در این زمینه بسیار محدود است و هیچ مدرک قطعی مبنی بر انتقال ویروس از مادر به جنین وطفل وجود ندارد، اما با توجه به تغییرات فیزیولوژیکی که در دوران بارداری در سیستم ایمنی و تنفسی خانم های باردار به وجود می آید و همچنین با افزایش ماه های بارداری و بزرگتر شدن جنین، فشار بیشتری به قفسه سینه و دستگاه تنفسی وارد می شود که خانم های باردار را مستعد ابتلا به عفونت می کند، از سویی هر گونه عفونت در دوران بارداری میتواند موجب کندی رشد و عوارض جانبی ناخواسته در جنین شود.

توصیه های ایمنی برگرفته از سایت پزشکان بدون مرز، سازمان بهداشت جهانی، تجربیات کادر پزشکی و درمانی کشورهای مختلف تهیه گردیده تا با به کار بستن توصیه های بیان شده در آن ها، زنان بارداری ایمنی را در زمان شیوع کرونا داشته باشند و با آرامش خاطر از دوران بارداری خود لذت ببرند و از مراجعه غیرضروری به مراکز بهداشتی درمانی خودداری کنند.

سوال اساسی و مهمی که اکثرا باعث نگرانی مادران  باردار می شود این است که در صورت مشاهده بیماری کرونا در زنان باردار و پس از صحتمندی ، آیا این بیماری روی جنین تاثیر خاصی میگذارد؟

مهمترین بخش در پاسخ به سوال، این است که دقیقا در چه ماهی از حاملگی بیماری کرونا به بدن مادر وارد شده ، یعنی همزمانی و هم پوشانی این دو چه زمانی بوده است. بر اساس اطلاعات به دست آمده اگر سه ماه اول را رد کرده و مادر در ماه چهارم به بعد دچار این بیماری شده عموما جنین مشکل خاصی پیدا نمیکند  ولی اگر در ماه های اول باشد هر چه به نطفه نزدیک تر باشد خطر مشکلات جسمی بخصوص مغزی و روده ای و قلبی وجود دارد، این نکته فقط مختص کرونا نیست و در تمام بیماری های عفونی مخصوصا ویروسی به طور علمی ثابت شده است. بنابراین اینکه مادر در چه دوره ای از بارداری دوران کرونا را گذرانده در سلامت جنین نقش اساسی دارد.  بعضی مطالعات با ویروس های مشابه نشان داده اند که ممکن است کودک بعد از ابتلا به عفونت مشابه با کووید  ـ 19 ، به خوبی رشد نکند. اکثر افراد صاحب‌نظر حداقل یک سونوگرافی دو تا چهار هفته پس از پایان عفونت را توصیه می کنند تا از رشد مناسب کودک اطمینان حاصل کنند.  همچنین توصیه می شود سونوگرافی‌های مرتب، حداقل هر چهار هفته در طول بارداری برای پایش رشد جنین ادامه پیدا کند.

نکته مهم بعدی این است  که همچنان به علت کمبود منابع تحقیقاتی نمیتوان کاملا در مورد تاثیر کرونا بر جنین نظر قطعی بیان کرد و این نظر را به بقیه موارد مشابه هم تعمیم داده و استفاده کرد. برای نظر قطعی در مورد جنین باید سوالات

مختلفی را تحت نظر متخصص مربوطه جواب داد، مانند اینکه : خانم کی باردار شده، جنین چند ماهه بوده که مادر کرونا گرفته، خود مادر چه سنی دارد، آیا  زمینه ای بیماریها مانند مشکلات ریوی ، فشار خون بالا، دیابت … ، دارد یا ندارد، مادرمشکلات خاص جسمی دارد یا خیر، چه زمانی کرونا گرفته، و چطور کرونای مادر باردار بهبود پیدا کرده، و بر اساس هر شخص و حتی جایی که زندگی میکندو نوع غذاها و سبزیجات و گوشتی که مادر باردار مصرف میکند ممکن جواب سوال تغییر پیدا کند، چون تمامی جزییات همراه با هم، به دکتر متخصص کمک میکنند تا یک پازل درمانی تشکیل شودو به جوابی برسد که آیا کرونای مادر باردار به جنین صدمه زده یا نه و دستورالعمل‌ها ممکن است در مناطق مختلف دنیا و حتی یک کشورمتفاوت باشند.

مشکلات و تاثیرات بیماری کرونا بر اساس زمان، مکان، فرد ، جنس، میزان ایمنی بدن هر انسان وسن بسیار متفاوت است و تفاوت بالینی مختلف مسلما درمان ها وجواب های متفاوت را نیز دارند. احتمال انتقال بیماری از مادر به جنین و همچنین ریسک آسیب های احتمالی در جنین و نوزادان متولد شده از این مادران هنوز به طور قطع مشخص نیست. بنابراین در صورت مشکوک بودن به کرونا هر مادر باردار باید جداگانه مورد بررسی قرار گیرد و حتی زمان و نحوه زایمان مادر باید با توجه به شرایط وی (وضعیت بیماری، سن بارداری و شرایط جنین ) باشد.

در ادامه پیشنهاد کلی این است که تا جای ممکن زنان باردار برای جلوگیری از ابتلا به کووید-19 باید مانند سایر افراد همان اقدامات احتیاطی را انجام دهند.دستورالعمل های بسیاری در مورد مراقبت از نوزادان متولد شده از مادران مورد قطعی، مشکوک یا محتمل ابتلا به ویروس کرونا، و نحوه ارزیابی مادران باردار و مراقبت های پس از زایمان وجود دارند که وزارت صحت عامه در قالب بروشورهایی ارائه کرده و میتوند به طور مداوم تهیه و پخش کند.

در نهایت باید به مادران باردار یادآور شد که بارداری، دوران  بسیارخاصی است و احساس استرس در هر زن و حتی اطرافیان وی تحت هر شرایطی طبیعی است. اما اقداماتی وجود دارد که می‌توانید با انجام آن‌ها استرس و اضطراب خود را کنترل نمایید. کتاب بخوانید، تلویزیون نگاه کنید، فاصله اجتماعی‌تان را حفظ نمایید و برای ارتباطات از تلفن استفاده کنید. تصور کنید در خانه در حال یادگیری مهارت و یا سرگرمی جدیدی هستید.

به یاد داشته باشید که تیم‌های پزشکی در حال آماده‌سازی هستند. آن‌ها تجربه زیادی در زمینه مواجهه با زنان بارداری دارند که درگیر آنفلوآنزا و ویروس‌های تنفسی دیگر از جمله سارس و مرس بوده‌اند، و بیمارستان‌ها مجهز به سیستم‌هایی برای مقابله با بیماری تنفسی هستند. برنامه‌های بسیاری در زمینه مدیریت زنان بارداری که علائم کووید ۱۹ دارند و همچنین کاهش مواجهه نوزادان با این بیماری در حال برنامه ریزی است.

توصیه های دوران بارداری در زمان شیوع کرونا:

  1. از رفت و آمدهای غیرضروری خودداری کنید و در خانه بمانید
  2. درخانه تمرینات بدنی سبک انجام دهید و تا حد امکان راه بروید.
    1. مراقب تغذیه خود باشید و از تمام گروه های غذایی به اندازه کافی استفاده کنید.
    2. مکمل های دارویی خود را به موقع استفاده کنید و از مصرف خودسرانه دارو پرهیز نمایید.
    3. مصرف مایعات به ویژه مایعات گرم به میزان مناسب فراموش نشود.
    4. اگر فشار سنج در منزل دارید حداقل هفته ای یک بار فشار خود را اندازه بگیرید، در صورت فشار خون 140/90  یا بالاتر به کارمندان صحی اطلاع دهید و از توصیه های آنها پیروی کنید.
    5. درصورت داشتن ترازو در منزل حداقل هر دو هفته یکبار خود را وزن کنید و اگر در دو هفته بیشتر از دو کیلواضافه وزن داشتید، با کادر بهداشتی درمانی تماس بگیرید.
    6. در صورت عدم وزن گیری در دو ماه به صورت متوالی، با کادر بهداشتی درمانی تماس بگیرید.
    7. در هفته های 10 –  ، 30 – 28 ، 34 – 31 و 37 بارداری جهت مراقبت به مراکز بهداشتی درمانی خلوت مراجعه نمایید.
    8. مراقب کاهش حرکات جنین خود به ویژه در سه ماهه سوم بارداری باشید و هر گونه تغییر ناگهانی در الگوی حرکت جنین را جدی بگیرید.
    9. در صورت احساس کاهش حرکت جنین ابتدا یک ماده غذایی شیرین خورده شود (در صورت دیابتی نبودن) و سپس به مدت دو ساعت به پهلوی چپ بخوابید و حرکات جنین خود را بشمارید در صورتی که تعداد حرکات جنین، کمتر از ده حرکت در دو ساعت بود، به شفاخانه مراجعه نمایید.
    10. با اطمینان از تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی و مدت حاملگی، در صورتی که احتمال مشکلی برای جنین و بارداری وجود ندارد، می توان انجام سونوگرافی را به تعویق انداخت.
    11. با توجه به تغییرات بدن ، سیستم ایمنی و تنفسی در دوران بارداری، خانم های باردار شدیدتر تحت تاثیر برخی از عفونتهای تنفسی قرار می گیرند. بنابراین بسیار مهم است که به اقدامات حفاظتی خود توجه نمایند و تا حد امکان از حضور غیر ضروری در شفاخانه ها خودداری نمایند مگر در شرایط خاصی مانند (در صورت داشتن تب، سرفه یا مشکل تنفسی ، در صورت داشتن سردرد بدون پاسخ به مسکن، سرگیجه، تاری دید، دوبینی، حالت تهوع و استفراغ شدید و درد سر دل، داشتن خونریزی واژینال با یا بدون درد،آبریزش ناگهانی وپارگی کیسه آب، شروع انقباض های رحمی و دردهای زایمانی).
    12. در صورت نیاز، شفاخانه های نزدیک محل زندگی خود را انتخاب نمایید که تا حد امکان بیمار کرونایی پذیرش نکند و حتما از وسایل محافظت فردی ماسک و دستکش در بیمارستان استفاده نمایید.

      (منابع یادداشت موجود می باشند)

      گزارش از: شفیقه محسنی