فوزیه کوفی در گفتگویی با خبرگزاری زنان افغانستان از رویکرد طالبان نسبت به حقوق زنان در نشست مسکو می گوید، کوفی در این مصاحبه معتقد است که طالبان در عمل ثابت کنند که تغییر کرده اند.

اخیرا نشست مسکو با حضور طالبان و برخی از سیاستمداران کشور در روسیه برگزار شد، این نشست بدون حضور حکومت تدویر یافت؛ خانم فوزیه کوفی و حوا علم نورستانی دو زنی بودند که در این گفتگوها اشتراک نمودند، این اولین بار است که زنان بصورت مستقیم در گفتگو با طالبان بر دور یک میز مینشینند. خبرگزاری زنان افغانستان گفتگوی اختصاصی با خانم فوزیه کوفی نمایندۀ مردم در پارلمان و یکی از فعالان عرصۀ حقوق زنان در مورد اهمیت این نشست و جایگاه زنان در این گفتگوها داشته است:

 

  • بسیار برای ما جالب است که شما بعنوان یک زن در نشست مسکو دعوت شدید؛ چگونه شد که شما در این نشست اشتراک کردید؟
  • طالبان در ابتدا اکثرا با گروهها و شخصیت های سیاسی ملاقات کردند که مشکلات، تفاوت ها و اختلاف نظریات زیادی میان آنها وجود دارد. شما در جریان هستید که نه تنها من بلکه بیشتر مردانی در آنجا با طالبان دیدند که زمانی علیه آنان می جنگیدند، بنابراین برداشت من این است که کسانی که در این جلسه اشتراک داشتند بیشتر با طالبان نظر مخالف داشتند و به همین دلیل من هم دعوت شده بودم.

 

  • چرا در این نشست حکومت افغانستان حضور نداشت؟
  • متاسفانه طالبان حاضر نیستند که با حکومت افغانستان گفتگو کنند. ما شاهد بودیم که هیئت مذاکره کنندۀ حکومت به ابوظبی رفته بودند که در آنجا با طالبان گفتگو کنند اما در هوتل خود ماندند و طالبان حاضر نشدند آنها را ببینند. من فکر میکنم حکومت افغانستان مشکل خود را با طالبان حل کنند

 

  • نشست مسکو را چگونه ارزیابی می کنید، آیا واقعا افغانستان پس از سالها جنگ به صلح خواهد رسید؟
  • شما میدانید که مردم افغانستان در یک جنگ طولانی بیشتر فرصت ها و شانس ها را از دست دادند و مردم زیادی جان شان را در این جنگ ها از دست دادند، زنان زیادی بیوه شدند و اطفال زیادی یتیم گردیدند و این جنگ تبعات و نتایج بدی از نگاه پیشرفت انسانی برای مردم افغانستان داشته است. بناء ضرورت است که به هر قیمتی که میشود ما به یک صلح دائمی و با عزت برسیم. این اولین نشست بود و من این نشست را یک آغاز خوب و توافقات بیشتر در آینده میبینم.

 

  • در مورد زنان دیدگاه ها چطور بود؟ طالبن در مورد حقوق زنان و حضور آنان در بدنه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور چه فیصله داشتند؟
  • بعد از صحبت های که من در مورد پیشرفت ها و دستاوردهای زنان در این نشست داشتم و طور مثال از دختری یاد کردم که پس از حکومت طالبان به دنیا آمده است و امروز هجده ساله یا نزده ساله شده و دختر نوجوانی که با پیشرفت های جهانی بزرگ شده است، او امروز با فضای مجازی و تمام امکاناتی که او را با جهان وصل می کند آگاه است، بناء به عقب برگشتاندن آن زن و دختر به دوران حکومت خودتان ناممکن است. شما باید مطابق خواست زنان و مردم افغانستان خودتان را تغییر دهید. آنها در جواب، یک صحبت نیم ساعته داشتند و نظر خودشان را در مورد زنان بیان کردند، البته صحبت ها برخی از تفاوت ها را  نسبت به حکومت گذشته شان نشان میداد ولی فکر می کنم ما نباید به این موضوع با خوشبینی ببینیم که اولا اینهایی که به نماینده گی از طالبان به مسکو آمدند چقدر اطمینان وجود دارد که بالای طالبانی که در افغانستان می جنگند حاکم باشند و چقدر میتوانند تاثیر گذار  باشند و طبعا هر طالبی که در افغانستان می جنگد به حرف اینها گوش کند، این را ما باید اطمینان حاصل کنیم. بنابراین برای زنان افغانستان زود است که خوشبین باشند در مورد اینکه این پروسه را باور کنند. باور کردن و اعتماد کردن یک پروسۀ طولانی است، طالبان باید اقدامات عملی کنند برای حقوق زنان کنند واعتماد سازی را بوجود بیاورند تا زنان افغانستان باور کنند.

 

  • آیا شما به طالبان اعتماد دارید؟ چگونه می توانید باور کنید که طالبان به تهدات خویش در قبال زنان در ساختار قدرت و نظام آسنده پایبند باشند؟
  • من فکر میکنم بین طالبانی که در مسکو حرف میزنند تا طالبانی که در افغانستان می جنگند یک تفاوت است، آنهایی که در افغانستان می جنگند باید اقداماتی را روی دست بگیرند که طرز دید و تفاوت عمل شان را از گذشته ها نشان بدهند.

 

  • جریانات سیاسی و حتی برخی از حلقات زنان موافق حضور شما در این نشست نیستند و حتی به این حضور به دیدۀ شک و تردید و بدبینی نگاه می کنند، دلایل شما به اینگونه اعتراضات و نوع نگاه منفی چیست؟
  • متاسفانه برخی از حلقاتی هستند که به غیر از خودشان به هیچ چیزی فکر نمی کنند، تنها خودشان را نمایندۀ زنان، شعار دهنده و پاسدار زنان افغانستان تصور می کنند، وقتی عمیقا کارهایشان را ارزیابی میکنید، تماما کارهایشان پروژه ئی هست و بر اساس بودیجه کاری را انجام می دهند، بودیجه ای که از خارجی ها می گیرند. ما به حضور زنان باور داریم و فکر میکنم در دو روزی که در مسکو بودیم و درست است که تعداد خانم ها کم بود اما واقعا تمثیل خوبی از زنان افغانستان صورت گرفت، مساله زنان افغانستان از مهمترین مباحث این نشست بود، نه تنها از طرف ما بلکه از طرف مردانی که در قالب هیئت از افغانستان در آن نشست اشتراک داشتند با جدیت و قاطعیت این موضوع را مطرح ساختند. بناء یک تعداد گروه ها و جریاناتی که مخالفت دارند یک مقدار حسادت دارند و یک مقدار هم خودخواهی شان هست که آنها فکر میکنند خودشان باید در این نشست بروند، در حالیکه مهم اینجاست که صدای زنان بلند شود و تمثیلی که ما در این نشست از زنان کردیم، بهتر از آن نمیشد.

 

  • سوالی که همیشه در نزد مردم ایجاد شده است این است که نشست مسکو از سوی چه کسانی و با کدام هدف تدویر یافته است؟
  • خُب البته این نشست ها به سلسلۀ همان نشست هایی است که میان طالبان و امریکایی ها صورت گرفت و شما در جریان هستید که که اولین نشست ها در قطر برگزار شد، بعدا این نشست ها انکشاف کرد و در ابوظبی به مدت دو سه روز پشت دروازه های بسته چند نشست شد که افغانستان در آن شرکت نداشت و مسائل زیادی مطرح شد که مردم افغانستان در جریان قرار نگرفتند.

فکر میکنم این اولین نشست میان مردم افغانستان و طالبان بود که برگزار شد، کسانی که این برنامه را دایر کرده بودند، افغانهای مقیم همانجا در مسکو بودند که سالهای سال در آنجا زندگی کرده بودند، ریاست شان را هم آنها به دست داشتند و مسائل لوجستیکی را نیز آنها ترتیب داده بودند.

  • حتما سخنان رئیس جمهور غنی را در تلویزیون طلوع شنیده اید، چه گفتنی در مورد موضع آقای غنی در مورد نشست مسکو دارید؟
  • متاسفانه رئیس جمهور غنی با همه در تقابل است که خود را در حاشیه رانده است، با افراد سیاسی و مردم در تقابل است، متاسفانه در صحبت های خود گفته است که من خواب مردم را خراب کرده ام، نمیفهمم منظورشان چه بوده است، برای رئیس جمهور مهم این است که دیگران را نادیده بگیرد، فکر میکند تنها خودش شایستۀ سیاست و ریاست جمهوری است، بهتر است تمکین کند و برای روند یک افغانستان همه شمول؛ حکومت نیز  شامل باشد، من موافق هستم که حکومت افغانستان به نماینده گی از زعامت سیاسی افغانستان تمثیل این گفتگوها را نماید و دخیل در این پروسه باشد، اینکه در تقابل با کسانی که در نشست مسکو اشتراک کردند باشد، آنان را نادیده بگیرد و بگوید که کسانی که در مسکو رفتند نمیدانم اینها کی ها هستند؛ نهایت بی خبری شان هست.
  • برخی از آگاهان می گویند که بسیاری از دعوت شده گان این نشست اعضای تیم و کابینۀ حامد کرزی رئیس جمهور پیشین افغانستان است، آیا کرزی تصمیم برگشت به قدرت را دارد؟
  • در مورد تصمیم برگشت به قدرت باید از خود آقای کرزی پرسیده شود اما چون آقای کرزی سیزده یا چهارده سال در قدرت کشور بوده اند و در آن زمان هر کسی به نوبۀ خود در موقف سیاسی به مدت طولانی کار می کرد  و یکتعداد کسانی که در این نشست آمده بودند با جناب حامد کرزی زمانی کار میکردند اما حالا که آقای کرزی رییس جمهور نیستند آنها جایگاه سیاسی مستقل در این وطن دارند و مورد احترام مردم هستند و اما تعدادی هم که در این نشست اشتراک داشتند از تیم آقای غنی در گذشته بوده اند مثلا شخصیت های سیاسی , رهبران سیاسی, احزاب سیاسی که تا همین شش یا هفت ماه پیش عضو تیم آقای غنی بوده اند .
  • حکومت موقت از جمله مباحث داغ هست که در این روزها در مجامع سیاسی شنیده میشود؛ آیا واقعا حکومت موقت در افغانستان آمدنی هست؟
  • خب اگر انتخابات ریاست جمهوری هم مانند انتخابات پارلمانی گذشته؛ آراء انتخابات، مجرای خرید و فروش برای کمیشنر ها باشد و رأی واقعی مردم محاسبه نشود و در نتیجه یک حکومت قابل قبول برای مردم بوجود نیاید بهتر است روی بدیل هایی هم نیز کار شود؛ هم به خاطر صلح و هم بخاطر تدویر یک انتخابات خوب؛ البته گزینش اولی من انتخابات است، من فکر میکنم که مردم باید از طریق دیموکراتیک رأی خود را استعمال کنند.
  • نگاه روسیه و امریکا در مورد نشست مسکو چگونه است؟ آیا این نشست را یک نوع بازی جدید میان امریکا و روسسیه و کسب امتیازات بیشتر در افغانستان نمی دانید؟
  • اتفاقا این از جمله نشست هایی بود که امریکا هم نظر مثبت داشت چون امریکایی ها نیز میخواهند که این پروسه به شمول مردم افغانستان باشند و مردم افغانستان با طالبان گفتگو کنند و این خواستی است که آقای خلیلزاد بار ها در صحبت هایش مطرح کرده است که مردم افغانستان باید در این گفتگو دخیل باشند. اتفاقا روسیه و امریکا هردو توافق داشتند .

 

  • چه اتفاق جالبی در این نشست بوجود آمد که بتوان بعنوان یک رویداد تاریخی و ماندگار از آن نام برد؟
  • من فکر میکنم نفس جضور دو زن در این نشست یکی از اتفاقات نادری هست که طالبان مستقیما برای اولین بار با کسانی گفتگو کردند که زمانی در دوران حکومت شان حتی ابن زنان را به عنوان انسان دارای حق مساوی نمیشناختند و احترام نمی کردند، ما شاهد بدترین نوع برخورد با زنان در دوران حکومت شان بوده ایم. زنان افغانستان هنوز هم به یاد دارند به خاطر به دست آوردن  کوچکترین حق انسانی شان که از آن محروم بوده اند بارها مورد لت و کوب قرار گرفته اند، وقتی که همان زنان میروند و با طالبان گفتگو میکنند و از یک موقف اقتدار و قدرت صحبت میکنند و مسایل و خواست های زنان افغان را به جرات و صراحت مطرح میکنند این خودش یک رویداد تاریخی است.

 

  • خانم کوفی ممنون از پاسخ هایی که داده اید؛ اگر مواردی که لازم است شما آن را به مردم افغانستان و زنان کشور بگویید در خدمت شما هستیم.
  • جیزی که من میخواهم بگویم این است که هر زن در دوران طالبان بهای شخصی پرداخته است و هر یک ما به نحوی قربانی حکومت طالبان بوده ایم ولی اگر قرار باشد چون ما دشمنی داشته ایم و هیچگاه این دشمنی به دوستی تبدیل نمیشود و حداقل هیچگاهی به گفتگو تبدیل نمیشود ما در مذاکرات حضور نداشته باشیم، این راه حل نیست، مذاکرات زیادی برگزار میشود، باید حضور فعال داشته باشیم، ملاحظات خود را داشته باشیم، خوشبین نباشیم همه چیز را به دید شک ببینیم اما حضور باید داشته باشیم .

 

گزارشگران: سونا واصل ، پرستو ثاقب